AUTEUR

Profielfoto van John Boon
John Boon
Afdelingshoofd Landschapsarchitectuur
Afdelingshoofd Landschapsarchitectuur

Gezonde stad index 2020

De Gezonde Stad Index 2020 laat zien dat Groningen op gezondheid veruit het beste scoort van alle twintig onderzochte grote Nederlandse steden. Ik raad andere steden aan gezondheid centraal te stellen in het gemeentelijk beleid en vooral actie te nemen om de leefomgeving gezonder te maken. Door toenemende verstedelijking is het zaak om bij ontwikkelingen beter rekening te houden met het belang van een gezonde leefomgeving. Bestuurders staan dan ook voor de uitdagende taak om economische groei en gezondheid in balans te houden.


Nederlandse steden

We hebben twintig Nederlandse steden op een rijtje gezet op basis van een reeks kenmerken die het RIVM koppelt aan de fysieke inrichting. Groningen was dus het gezondst, Nijmegen tweede en Maastricht derde. Grappig is dat er geen duidelijk verband aan te wijzen is tussen de geografische ligging van steden en hun positie op de ranglijst. Wat mij opvalt is dat de vijf grootste steden van Nederland niet in de top 10 voorkomen. Ze doen het op onderdelen wel goed, maar het totaalplaatje is toch vooral bepaald door de luchtkwaliteit en geluid. Dus daar valt nog wel een slag te maken.


Vergelijkingen

Nederlandse steden doen het over het algemeen goed in internationale vergelijkingen als het gaat om gezondheid. Toch zie ik Europese voorbeelden die inspiratie bieden om het beter te doen. Door te stimuleren, door afspraken te maken of door middelen vrij te spelen voor een gezonde stad. Neem Kopenhagen. Daar stimuleert het stadsbestuur fietsen en zorgt tegelijkertijd voor het verbeteren van het fietsnetwerk zodat het de groeiende vraag aan fietsers ook aankan. Of Zürich. Deze Zwitserse stad zet tamelijk dwingend in op een radicaal lager energiegebruik. Dat doet het bestuur door energie-efficiëntie, inzet van hernieuwbare energiebronnen, duurzame gebouwen, mobiliteit voor de toekomst en bewustzijn.


Ook kunnen we onderling nog een hoop van elkaar leren. In Maastricht, Utrecht en Amsterdam zijn of worden snelwegen in tunnels gelegd. Dit heeft een positief effect op de luchtkwaliteit en de geluidsbelasting van woningen. Rotterdam start binnenkort met de vergroening van een zevental straten die zich nu kenmerken door veel verharding. De top-3 steden, Groningen, Nijmegen en Maastricht, voeren een duidelijk beleid op gezondheid en onderhouden nauwe contacten met universiteiten, hogescholen en de GGD’s.


Kiezen

Ik zie dat het werkt als bestuurders op basis van een visie en doelen voor een gezonde fysieke omgeving kiezen. Er is een breed palet aan maatregelen te bedenken om de bijdrage van de fysieke omgeving aan gezondheid positief te beïnvloeden. Ik denk dat te nemen maatregelen het meeste bijdragen wanneer bestuurders ze integreren in een ‘evidence based design’, waarbij we met computersimulaties aantonen dat hittestress daadwerkelijk afneemt, demografische data aantoont welke doelgroep(en) gebaat zijn bij fysieke interventies om de gezondheid te verbeteren of Geografische Informatie Systemen (GIS) inzetten om te kijken of meer kinderen voldoende dicht bij speelvoorzieningen wonen.


De Gezonde Stad is geen status quo. Ook de best scorende steden kunnen nog stappen maken voor een gezondere leefomgeving. Dat begint met helder beleid. Overheden moeten bij het ontwikkelen van gebieden zo vroeg mogelijk nadenken over het realiseren van een gezonde fysieke leefomgeving. Zij kunnen, samen met bewoners, eigen gezondheidsambities vastleggen en uitwerken in verschillende instrumenten van de Omgevingswet. En zet woorden vervolgen ook vooral om tot daden!


Nieuwsartikel: Groningen gezondste stad Nederland Zaanstad kan impuls gebruiken.

AUTEUR

Profielfoto van John Boon
John Boon
Afdelingshoofd Landschapsarchitectuur
Afdelingshoofd Landschapsarchitectuur

Nog niet klaar met lezen?
Dit kan voor jou ook interessant zijn